Grenzen

Het grensdocument is kort en het is het meest bepalende dat een opdracht oplevert. Het verdeelt elke handeling die een agent zou kunnen doen over drie categorieën.

Zelfstandig. De agent doet het en meldt het achteraf. Alleen voor handelingen die omkeerbaar zijn, weinig gevolgen hebben, en gedekt worden door een regel die in elk geval standhoudt.

Voorbereid. De agent doet het werk en een mens keurt het resultaat goed. Hier zit de meeste waarde: het voorbereiden is het dure deel en de goedkeuring is goedkoop zodra alles klaarligt.

Nooit. Hier komt de agent onder geen enkele omstandigheid aan, en hij is er ook niet met een slim geformuleerd verzoek toe over te halen.

Wat altijd in de derde categorie belandt

Alles waarbij geld verschuift. Alles wat een relatie, een dienstverband of een contract beëindigt. Alles met een juridisch gevolg. Alles over de geschiktheid, het functioneren of het gedrag van een specifieke persoon.

Dat zijn geen technische grenzen. Het is de lijn tussen werk dat software kan dragen en werk dat iemand nodig heeft aan wie je achteraf uitleg kunt vragen.

Verruimen is een besluit, geen instelling

Zodra een agent goed draait, komt vanzelf de vraag of hij niet iets meer kan doen. Dat is een redelijke vraag en hij gaat door dezelfde goedkeuring als het origineel: opgeschreven, afgesproken, gedateerd.

Wat hier misgaat is afdrijving. Een grens die in kleine informele stappen verruimt, komt ergens uit waar niemand voor gekozen heeft, en de eerste keer dat iemand hem nakijkt is nadat er iets misging.

Hieraan toets je

Toetsen vraagt een norm. Zonder een grens op papier kun je alleen vragen of de uitkomst er redelijk uitzag, en dat is een oordeel dat meebeweegt met wie er kijkt. Mét die grens wordt de vraag controleerbaar: bleef hij binnen de lijnen, ja of nee.